فروغ الملک یا فروغ الملوک

روغالملک یا فروغالملوک

که تخلص ولیه صفا داشت زنی هنرمند، عارف و مشروطهخواه بود که در نقاشیآبرنگ، فن پرداز، شعر، موسیقی و نوازندگی تار چیرهدست بود و در سیر و سلوکعرفانی نیز مقام مرشدی داشت. فروغالملک در کنار پدر و مادرش عضو انجمن اخوت بود و طرفدار آزادیخواهی و انقلاب مشروطه.

فروغالملک دختر علی خان قاجار ظهیرالدوله (بنیانگذار انجمن اخوت) وفروغالدوله (تومان آغا یا ملکه ایران، یکی از دختران تحصیلکرده و آزادیخواهناصرالدینشاه) بود. پدر و مادر او در انقلاب مشروطه نیز شرکت داشتند چنانکه هنگام به توپ بسته شدن مجلس ملی، محمدعلی شاه دستور تخریب و غارت خانه آن دو را نیز صادر کرد. فروغ الملوک نیز به آزادگی و آزادیخواهی و طرفداری مشروطیت شهرت داشت.

فروغ الملک در کنار پدر و مادرش عضو انجمن اخوت (دراویش صفی علیشاهی) بود. از فروغالملوک و خواهرش، ملکالملوک همراه با مادرشان، فروغالدولهعکسهایی در لباس درویشی با کشکول و منتشا برجا ماندهاست. او �در سیر و سلوک به درجات بالا رسید و در مقام پیر (مرشد) به ارشاد نوآموزان میپرداخت�.

فروغالملک همچون مادرش شعر میگفت و تخلص �ولیه صفا� را برای خود برگزیده بود (تخلص شعری مادرش �صفا� بود). فروغ الملوک نقاشی را نزدکمالالملک آموخت و چند تابلوی نقاشی از وی باقی مانده است که یکی از آنها تابلوی آبرنگی از چهره برادرش، محمدناصرخان است و شیوه چهرهپردازی آن شبیه سبک صنیعالملک بوده، با خط ریزی امضای �ولیه ۱۳۳۶۶� دیده میشود و زیر نقاشی با خطی درشتتر نوشته شده است �ظهیرالدوله محمدناصرخان قاجار. ایشیک آقاسی باشی�. این تابلو در حراج کریستی لندن در سال ۱۹۸۹ با قیمتی بالا فرخته شد. او در نوازندگی ساز تار نیز از استادان عصر خویش شمرده میشد.

دوستعلی معیری (معیرالممالک) در یادداشتهایش نوشته است که فروغ الملک هرگز ازدواج نکرد اما در منابع دیگری آمده است که او را در نوجوانی به عقد سالارالسلطان کرمانشاهی درآوردند ولی از وی جدا شد و در خانقاه دراویش زندگی کرد. ولیه صفا در سن ۶۱ سالگی درگذشت.